Kuva mu myaka micye ishize, amagambo nka Artificial Intelligence (AI) yatangiye kumvikana buri munsi — mu mashuri, mu bigo by’itumanaho, mu masoko ndetse no mu buzima bwa buri munsi. Ariko uko irushaho kwinjira mu buzima bwacu, niko benshi batangira kwibaza ikibazo kimwe gikomeye: “Ese iri koranabuhanga rizatwaka akazi?”
Ni ikibazo cy’ubwoba, ariko kandi n’amahirwe mashya ku bandi babona kure.
AI ni uburyo bw’ikoranabuhanga butuma mudasobwa cyangwa porogaramu ziga, zikiyigisha, kandi zigakora imirimo isanzwe yakozwe n’abantu.
Urugero: gusoma amashusho, kuvuga, kwandika, cyangwa gufata ibyemezo bishingiye ku makuru.
Mu buryo bworoshye, AI ni “ubwenge” bwubatswe mu buryo bwa tekinike, bushobora gukora ibintu umuntu asanzwe akora — rimwe na rimwe n’ubwo atari hafi.
Uko AI yatangiye gufata umwanya mu kazi k’abantu
Mu myaka icumi ishize, AI yagiye itangira gukoreshwa mu buryo butandukanye:
-
Mu bucuruzi, igafasha gukora isesengura ry’imari.
-
Mu bitaro, igasuzuma ibimenyetso by’indwara.
-
Mu itangazamakuru, igakora inkuru zicukumbuye cyangwa igatanga ibitekerezo ku nkuru nshya.
-
Mu muziki no mu ishusho, igatanga ibisubizo bitangaje by’imvange y’ubuhanzi n’ikoranabuhanga.
Ibi byose bituma abantu bibaza niba ubwenge bw’ubukorano bushobora gusimbura ubuhanga n’ubushobozi bw’umuntu.
Yego, hari imirimo ishobora gusimburwa… ariko si byose
Nk’uko ubushakashatsi bwa World Economic Forum bubigaragaza, AI izasimbura imirimo isaga miliyoni 85 ku isi yose muri 2030, ariko nanone izazana indi mirimo mishya isaga miliyoni 97.
Ibi bivuze ko AI ntabwo iza gusenya isi y’abantu — ahubwo ije kuyihindura.
Aho umuntu wakoraga ibintu bisanzwe nko kwandika raporo, gukora ku rukuta rwa banki, cyangwa gusubiza ibibazo by’abakiriya, AI ishobora kubikora mu buryo bwihuse kandi butarimo amakosa.
Ariko iyo AI ibikoze, umuntu ashobora kwibanda ku mirimo isaba gutekereza, guhanga udushya no gufata ibyemezo bikomeye.
Kuba AI igenda yihuta, ntabwo bisobanura ko abantu bagomba kuyirwanya. Ahubwo bisaba guhindura imitekerereze.
Umuntu w’iki gihe agomba kwibaza ati:
-
“Ni gute nakoresha AI ngo imfashe kunoza umurimo wanjye?”
-
“Ni ayahe mahirwe mashya iri koranabuhanga rinyereka?”
-
“Ni iki ngomba kwiga kugira ngo ntasigara inyuma?”
Ubu hari abantu bari kwigisha uko wakoresha AI mu gukora amasoko, gukora imiziki, gukora imbuga nkoranyambaga, no gukora design.
Aho kubona AI nk’umwanzi, abantu bayibonamo umufatanyabikorwa w’ahazaza.
Nubwo AI ishobora gukora ibintu byihuse, nta bwo ishobora gusimbura ubumuntu.
Nta AI ifite amarangamutima, ubushishozi, cyangwa ubuhanga bwo gusobanukirwa neza ibyiyumvo by’abantu.
Umuntu azahora ari imbere mu byo bisaba gutekereza, kumva, no guhanga udushya.
Uko twagenda mu isi ifite ikoranabuhanga, abantu bazahora ari bo bamenya icyo gikoreshwa, uko gikoreshwa, n’icyo kigamije.
Icyerekezo cy’isi kirerekana ko imirimo myinshi izaba ikeneye abantu bafite ubumenyi mu bumenyamashini (data science), isesengura, ubuhanzi bushingiye ku ikoranabuhanga, no gukoresha AI mu buryo bushya.
Abatazatinyuka kwiga no kumenya gukorana na tekinoloji, bashobora gusigara inyuma. Ariko abumva ko ari igihe cyo gukura no kwiyungura ubumenyi — bazabasha kubona amahirwe menshi atigeze abaho mbere.
AI ntabwo ije gusimbura umuntu, ahubwo ije kumufasha gukora byinshi, neza kandi mu gihe gito.




