Mu cyemezo gitunguranye, Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald J. Trump, yatangaje ko Green Card zahawe abaturage baturuka mu bihugu 19 yise “ibihugu by’ikibazo” zizagenzurwa ku buryo bwihuse kandi bwimbitse. Icyemezo cyaje nyuma y’igitero cyabaye mu mujyi wa Washington DC, aho umwe mu basirikare ba National Guard yishwe n’umuntu wari ufite ubwenegihugu bw’ahandi ariko wakiriye Green Card mu gihe cy’ubutegetsi bwa Biden. Ubu buryo bushya bwo gusuzuma Green Card bwashyizweho hagamijwe guha umutekano w’Abanyamerika agaciro kurusha byose, ariko bushobora kugira ingaruka ku baturage benshi ku migabane itandukanye, cyane cyane muri Afurika.
Mu bihugu 19 byavuzweho, harimo 10 byo ku mugabane wa Afurika: Burundi, Chad, Congo-Brazzaville, Equatorial Guinea, Eritrea, Libya, Sierra Leone, Somalia, Sudan, na Togo. Ku baturage b’ibi bihugu, iki cyemezo gishobora gutuma dosiye zabo zifunze, zitinze cyangwa zisubitswe, hatitawe ku myitwarire yabo cyangwa ubushobozi bwabo.

Green Card, cyangwa uburenganzira bwo gutura no gukora muri Amerika, isuzumwa ku giti cy’umuntu ku bw’impamvu zirimo:
-
Amateka ye n’imyitwarire
-
Ubumenyi n’ubushobozi bwo gukora
-
Imiterere y’ubuzima bwe
Ariko, icyemezo cya Trump gihindura uburyo dosiye zisuzumwa, kuko “negative, country-specific factors” bishobora gutuma dosiye zitinze cyangwa zihanwa kubera igihugu cy’uwasabye gusa. Ubu buryo bushya bushyira igihugu mu gatebo kamwe aho kureba umuntu ku giti cye.
Ibi bivuze ko abashaka Green Card bashobora kugira impungenge z’igihe cyose, kandi n’uwari wamaze kwemererwa ashobora kubona dosiye ye isubirwamo bitewe n’ibyemezo bishya bya politiki.
Nubwo u Rwanda rutagaragara ku rutonde rw’ibihugu byashyizwe mu byigwa, impinduka nk’izi zigira ingaruka ku rubyiruko, impuguke mu bya tekinoloji, abashaka amahirwe y’ubumenyi cyangwa ibikorwa by’ubucuruzi muri Amerika. Abaturage baturutse mu bihugu byashyizwe ku rutonde, nubwo batagize uruhare mu bibazo bya politiki cyangwa iby’umutekano, bashobora gusanga amahirwe yabo ahagaritswe.
Afurika yose iribazwa ku buryo ibihugu byayo bigaragara mu maso y’amahanga: gushyirwa ku rutonde rw’ibihugu bifite ibibazo bishobora gutuma abaturage bahura n’ingorane, naho ibindi bihugu bikabona amahirwe yo gukomeza ishoramari n’ubwimukira.
Politiki y’Umutekano vs Uburenganzira bw’Umuntu
Amerika ifite amateka yo gukumira ibyago by’umutekano mu bijyanye n’ubuhunzi n’ubwimukira. Ariko iki cyemezo kirimo gushishikaza abasesenguzi bemeza ko gushyira ibihugu byose mu gatebo kamwe bishobora kubangamira uburenganzira bwa muntu. Ntiburi wese uvuka mu bihugu byavuzweho ari ikibazo, ariko politiki y’igihugu cye ishobora kumukomereza inzira.
Ibi byerekana ukuntu politiki mpuzamahanga ishobora kugira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abantu ku giti cyabo, nubwo abashyirwaho amategeko batekereza ku mutekano rusange.
Iki cyemezo gishobora gutuma ibindi bihugu bifata ingamba nk’izo, gushyira umutekano imbere y’uburenganzira bw’abantu. Isi yose yitegereje uburyo Amerika izashyira mu bikorwa icyemezo, n’ingaruka zacyo ku banyamahanga.
-
Abasaba Green Card bashobora gusanga igihe cyateganyijwe cy’amezi cyangwa imyaka gihinduka igihe kitazwi
-
Abavuka mu bihugu bifatwa nk’“ibifite ibibazo” bashobora gusanga politiki y’igihugu cyabo ari yo ibahagarika, atari imitekerereze yabo cyangwa imyitwarire yabo
Ibi bitanga isomo rikomeye: umutekano w’igihugu ushobora gushimangirwa, ariko hakenewe uburyo butabangamiye uburenganzira bw’abantu ku giti cyabo.


